مسواک زدن منظم با خطر کمتر ابتلا به دیابت همراه است اما بیماریهای دهان و دندان و دندانهای از دست رفته با افزایش خطر ابتلا به دیابت همراه هستند

2مارس 2020- مسواک زدن دندانها سه بار در روز یا بیشتر، با 8٪ خطر کمتر برای ابتلا به دیابت مرتبط می باشد، در حالی که وجود بیماریهای دهان و دندان و از دست دادن تعدادی از دندان ها (15 یا بیشتر) به ترتیب با 9٪ و 21٪ افزایش خطر ابتلا به دیابت مرتبط می باشند. این یافته ها حاکی از اهمیت بهداشت خوب دهان و دندان است که درDiabetologia ، مجله ی اتحادیه اروپا برای مطالعات دیابت(EASD)  منتشر گردید.

التهاب نقش مهمی در ایجاد دیابت، که به یک مشکل مهم بهداشت جهانی تبدیل شده است، دارد. بیماری پریودنتال نیز در جمعیت عمومی شایع است. از آنجایی که بیماری پریودنتال و بهداشت دهان و دندان ضعیف می توانند باعث انتقال عفونت و التهاب سیستمیک شوند، نویسندگان این مقاله، از جمله دکتر Tae-Jin Song(از بیمارستان سئول و کالج پزشکی دانشگاه اوه وومانس در سئول، کره جنوبی)، این فرضیه را مطرح کردند که شاخصهای بیماری پریودنتال و بهداشت دهان و دندان با بروز دیابت جدید (از جمله دیابت نوع 1 و نوع 2) در ارتباط هستند.

نویسندگان داده های 188013 نفر را از گروه غربالگری سلامتبیمه سلامت ملی کره(NHIS-HEALS) – که در بین سال های 2003 و 2006 جمع آوری شده بود، تجزیه و تحلیل کردند. این مجموعه از داده ها شامل اطلاعات کاملی از نظر جمعیتی، تاریخچه ی گذشته پزشکی، شاخص های بهداشت دهان و دندان یا یافته های آزمایشگاهی بود. رفتارهای بهداشت دهان و دندان این افراد (تعداد مسواک زدن، مراجعه به دندانپزشک به هر دلیلی و جرم گیری) به عنوان داده های خود گزارشی آنها از معاینات بهداشت دندان استخراج شد. تعداد دندانهای از دست رفته توسط دندانپزشکان هنگام معاینه مشخص شده بود.

در این مطالعه مشخص گردید که 17.5درصد (حدود یک نفر از هر شش نفر) از افراد به بیماری پریودنتال مبتلا بودند. بعد از متوسط 10 سال پیگیری، ابتلای 31،545 نفر (16 درصد) به دیابت ثبت شد. الگوسازی کامپیوتری و تنظیم نتایج از نظر جنبه های دموگرافیک بیماران(از جمله سن، جنس، وزن، قد، فشار خون، وضعیت اقتصادی اجتماعی)، فعالیت بدنی، مصرف الکل، وضعیت استعمال دخانیات، عوامل خطرزای عروقی و سابقه سرطان، نشان داد که وجود بیماری پریودنتال و تعداد دندانهای از دست رفته (15 عدد یا بیشتر) به ترتیب با 9٪ و 21٪ خطر بیشتر برای ابتلا به بیماری دیابت مرتبط می باشند. مسواک زدن مکرر دندان (3 بار در روز یا بیشتر) با 8٪ کاهش خطر ابتلا به دیابت همراه بود.

تجزیه و تحلیل بیشتر، نتایج متفاوتی را در بزرگسالان 51 ساله و کمتر نسبت به افراد 52 ساله و بالا نشان داد. برای گروه جوانتر، دو بار مسواک زدن در روز با 10٪ ، و سه بار مسواک زدن در روز با 14٪ کاهش خطر ابتلا به دیابت،- در مقایسه با افرادی که یک بار در روز مسواک می زدند یا اصلاً مسواک نمی زدند-، مرتبط بود. در گروه افراد 52 ساله و بالاتر، هیچ تفاوتی در خطر ابتلا به دیابت برای دو بار مسواک زدن در روز با یک بار در روز یا مسواک نزدن، وجود نداشت. اما خطر ابتلا به دیابت برای کسانی که سه یا چند بار در روز مسواک می زدند در مقایسه با افرادی که یک بار در روز مسواک می زدند یا اصلاً مسواک نمی زدند، 7 درصد کمتر بود.

به نظر می رسد بیماری پریودنتال در بزرگسالان جوان تأثیر قوی تری دارد: در گروه جوان تر ابتلا به بیماری پریودنتال با افزایش 14درصدی خطر ابتلا به دیابت همراه بود، در حالی که در گروه بزرگتر افزایش خطر 6٪ بود.

برای بزرگسالان 51 سال و کمتر، از دست دادن یک تا هفت دندان با 16٪ خطر بیشتر برای ابتلا به دیابت همراه بود، در حالی که برای گروه بزرگتر(52 سال و بالاتر )، از دست دادن 15 دندان یا بیشتر دارای بیشترین تأثیر بود بطوریکه، خطر ابتلا به دیابت را 34 درصد افزایش داده بود.

همچنین بین زنان و مردان تفاوتهایی وجود داشت، بطوریکه ارتباط قوی تری بین افزایش مسواک زدن و کاهش خطر ابتلا به دیابت در زنان مشاهده شد. برای خانمها،  3 بار مسواک زدن در روز یا بیشتر و دو بار مسواک زدن در روز، به ترتیب با کاهش 15 درصدی و 8 درصدی خطر ابتلا به دیابت همراه بود، در مقایسه با زنانی که یک بار در روز مسواک می زدند یا اصلاً مسواک نمی زدند. برای مردان، سه بار مسواک زدن در روز یا بیشتر تنها با 5 درصد کاهش خطر ابتلا به دیابت مرتبط بود، در مقایسه با افرادی که یک بار در روز مسواک می زنند یا اصلاً مسواک نمی زدند. از نظر آماری تفاوت معنی داری در میزان خطر دیابت برای مردانی که دو بار در روز مسواک می زدند با مردانی که یک بار در روز مسواک می زدند یا اصلاً  مسواک نمی زدند، وجود نداشت.

نویسندگان می گویند: در حالی که این مطالعه مکانیسم دقیق ارتباط بهداشت دهان و دندان را با ابتلا به دیابت نشان نمی دهد، اما پوسیدگی دندان، به ویژه با بدتر شدن آن، می تواند به التهاب مزمن و سیستمیک کمک کند و باعث افزایش تولید نشانگرهای التهابی و گردش این نشانگرها توسط خون به سایر نقاط بدن شود. همانطور که مطالعات قبلی نشان داده اند این نشانگرها با مقاومت به انسولین و توسعه دیابت مرتبط هستند.

محققان نتیجه گیری نمودند که مسواک زدن مکرر دندان ها ممکن است خطر ابتلا به دیابت را کاهش دهد و وجود بیماری پریودنتال و افزایش تعداد دندان های از دست رفته ممکن است این خطر را افزایش دهد. به طور کلی، بهبود بهداشت دهان و دندان ممکن است با کاهش خطر بروز دیابت جدید همراه باشد.

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2020-03-frequent-tooth-linked-diabetes-dental.html